De Illusie van Objectiviteit: ‘Ik vind’ en ‘Het is’

In deze tekst wordt er gekeken naar het (onoverbrugbare) verschil tussen ‘Ik vind’ en ‘Het is’. De vraag die daaruit voortkomt is, of, en zo ja, in hoeverre er sprake is, of kan zijn, van een zogenaamde objectieve werkelijkheid / objectiviteit. Waarbij de context in deze is, dat er de aanname wordt gedaan, dat er over die werkelijkheid – of specifieker, de Waarheid (omtrent die ‘werkelijkheid’) – iets (wat hout snijdt) te zeggen valt. 

Inleiding

De eerste nanoseconde dat ‘jij’ verscheen in bewustzijn, was die ‘jij’ zonder eigenschappen, en niet ‘jij’. (Die definitie kwam later.) “Ik ben” dus eigenlijk. Alle eigenschappen en definities, die later tot ‘dat ben ik’ gesmeed werden, kwamen na dat moment. Je doet iets, en dat wordt (altijd achteraf) beschreven.

Met andere woorden, ‘er was iets’ – of zo lijkt dat – maar, ‘wat was’, was op geen enkele manier gedefinieerd. Dat definiëren gebeurde daarna, aan de hand van ‘ervaringen’, ‘denken’, ‘opdoen van kennis’, ‘herinneringen die daarover weer werden opgeslagen’, enzovoorts.

Nu komt er iets wat een beetje lastig te zien kan zijn, maar ‘verschijnen in bewustzijn‘ wil, hoe het hier bedoeld wordt, niet per definitie zeggen ‘geboren worden‘. Ook het idee van geboren zijn, ‘ontstond achteraf’ zogezegd. Dat ‘feit’ is alleen gekend op basis van de verhalen erover, en dat zijn nooit jouw eigen verhalen. Dus ook het aannemen dat het waar was toen iemand zij dat je (toen en toen) geboren bent’, is, sec beschouwd, ook (al) definiëren (geweest). (Het aannemen van een definitie van derden voor Waarheid, om het exacter te stellen.)

Wanneer we ‘dat moment’ – zoals we nu gaan doen – aannemen als ‘te zijn gebeurd’, geldt de eerste nano-seconde dat ‘het lichaam verschijnt binnen de werkelijkheid’, eenzelfde principe. Blanco, onschuldig, leeg, en zonder idee van twee, of zelfs één.

Truth quote

It is simply truth.

Ik, De Wereld, Anderen

Voor alles wat ‘je’ nu denkt te weten. te weten over ‘ik’, ‘de wereld’, en ‘anderen’ – al redelijk divers voor ‘zelfs niet één’ – is het, behalve dat het een beschrijving is die later werd geplakt op ‘iets wat al was’, ook nog eens ‘informatie’ (welke de basis vormt voor wat ‘je’ denkt te zijn) die van derden afkomstig is. Het gaat met andere woorden niet over jou, niet over hoe ‘jij’ staat ten opzichte van ‘anderen’, en het gaat niet om jouw ‘wereld’.

Waar het over gaat is, ‘hoe anderen jou definiëren’, waarna die definitie vervolgens ‘eigen wordt gemaakt’, en als Waarheid wordt geloofd. Nogmaals, over jou – over ‘wat is’ – zegt het eigenlijk helemaal niks. 

Om de zaak nog wat scherper te stellen, ‘de informatie van derden’, waarop nu wordt genavigeerd, is op eenzelfde manier ‘achteraf ontstaan’, en is dus ‘een beschrijving’ en niet ‘het ding’. Hoewel er (wellicht) het idee is dat het anders is, is er niet iemand (een definitie) die ‘het ding’ kent, omdat ‘het ding kunnen kennen’ opnieuw een poging is tot definiëren, terwijl er feitelijk van definiëren geen sprake is. Er is dus sprake van het hanteren van andermans illusie, om het ‘eigen’ wereldbeeld, de ‘eigen’ beleving, en de ‘eigen definitie’ van wie of wat ‘jij’ bent, vorm te geven. (In dat licht is het wel prettig te beseffen dat ‘gedachten over jou’, gedachten zijn, en niet ‘jij’ en/of ‘wat is’ – waarbij dat twee lijkt, maar zelfs niet één ‘is’. )

Een vraag die daarbij nog gesteld zou worden is, met welk doel deze anderen jou leerden ‘wie je bent’. Als daar echt naar gekeken wordt, is te zien dat, hoewel de intenties zomaar ‘goed’ geweest kunnen zijn, het altijd te maken heeft met ‘controle uitoefenen op’. Met andere woorden, al dan niet met ‘jouw belang’ (zo gezien vanuit die ander, dus die ander zijn of haar idee over ‘jouw belang’) als basis, wordt je gevraagd je aan te passen. Uiteraard zijn de motieven niet altijd zo ‘zuiver’, en is het best mogelijk dat ‘een ander’ (je al dan niet bewust) voor ‘eigen gewin’ probeert te beïnvloeden. Niet door vragen, of overleggen, maar door iets (over jou) als ‘waarheid’ te brengen. Een wijd verbreid gebruik binnen ‘sociale interactie’, waarbij ‘iets van een ander proberen (gedaan) te krijgen’ meestal de inzet is. Waarbij vragen een open karakter heeft, terwijl de beïnvloedende vorm een soort van ‘proberen af te dwingen’ of ‘de zin krijgen’ is. Waarbij dat laatste vaak op zaken als ‘schuldgevoel’ of ‘een gevoel van tekortkomen’ aanhaakt, om de beïnvloeding kracht bij te zetten.

plaatje van kringen op het water

Is ‘een kring’, ‘een ding’? :)

Niets objectiefs

Met bovenstaande in het achterhoofd, zou het dus duidelijk kunnen worden dat ‘wat jij weet over jezelf’, ‘niet eigen’, is. Daarnaast wordt het allemaal al snel een zooi, want Pietje vindt je aardig, maar Jantje vindt je een lul, maar ‘wat jij vindt’, is de grote onbekende. Daarvoor zou je moeten stoppen te geloven in zowel wat Pietje, als wat Jantje over je zegt, en in de ervaring moeten kijken hoe e.e.a. verloopt.

Uiteraard kun je ook gewoon dat aannemen wat je het beste uitkomt, (waarschijnlijk) de mening van Pietje in dit geval, behalve natuurlijk als je een negatief zelfbeeld (zoals je n.a.v. de mening van anderen bent gaan geloven) bevestigen wilt.  (Het is gezien ‘niets staat vast’, en ten opzichte van ‘jouw beleving’ zo dat zowel Jantje als Pietje (on)gelijk blijken te hebben. Dat het de ene keer zo, en de andere keer weer anders is, dat er geen moment gelijk is, en dat ‘jezelf definiëren’ op basis van dat soort vluchtigheid in zijn geheel niet mogelijk blijkt. Dat uitvogelen, gaat alleen door er (zelf) naar te kijken.)

Als er in de meningen over jou, en de definitie die je daaruit voor jezelf, als zijnde ‘ik’, creëert, zulke grote verschillen zitten, blijkt objectiviteit (en ‘vast staan’) daarin te ontbreken. Grappig genoeg, of niet, geldt dat dus ook voor alles aan definitie over jezelf waarin je gelooft. (‘Jij’ denkt niet objectief ‘over ‘jezelf’, ‘de wereld’, en ‘anderen’, waarmee het bestaan van een objectieve werkelijkheid ineens wel een heel vergezocht idee lijkt te worden.)

Plaatje knoop in touw; kijken, ontwarren, voelen, loslaten

Kijken, ontwarren, voelen, loslaten, kijken, ontwarren….

‘Ik vind’ en ‘Het is’

Wanneer we bovenstaande ‘downloaden naar de context van het verhaal van het dagelijkse menselijke bestaan’, valt te zien, dat ‘het is’ zeggen over iets, per definitie faalt. Zonder objectieve werkelijkheid, wordt het wat lastig om met enige stelligheid een bewering te doen over het functioneren van ‘de wereld’ en ‘anderen’. (Niet dat, dat niet mag, of niet lijkt te gebeuren, maar ‘waar’ is het niet.)

Een overtuiging, mening, of whatever, (allemaal persoonlijk, subjectief en gelijkwaardig aan de overtuiging, mening of whatever van een ander) kan nooit gelijk staan aan ‘het is’. Alle beschrijvingen brengen vaak belangen met zich mee, zijn onderhevig aan interpretatie, en zijn te allen tijde te falsificeren. Met andere woorden, als er al iets met ‘is’ bestempeld zou kunnen worden, zou het alleen ‘Waarheid’ zijn. Voor de rest is er slechts sprake van ‘vinden’, en dat is iets anders dan ‘dat iets zo is’.

Als er heel goed gekeken wordt (maar neem dat a.u.b. niet zomaar klakkeloos van mij aan!) is die hele ‘het is’ niet iets ‘wat is’, maar eerder de enige ‘is niet’, die ‘is’. 

Meer Illusie

Wellicht zit er op dit moment iets te popelen (nou ja, lijkt dat zo) om bovenstaande tegen te spreken. Iets waartoe bij deze dan ook uitgenodigd wordt. Uiteraard zijn gesprekken over dit onderwerp al menigmaal gevoerd, dus een aantal ‘argumenten’ waarom bovenstaande niet zou kloppen, zal ik vast aanstippen.

“Zowel jij als ik kunnen die tafel zien, en zelfs aanraken”. “Ik zit toch hier”. “Zo is dat altijd al gegaan”. Hiervoor moet eerst het bestaan van ‘ik’, ‘jij’, ‘tafel’, enzovoorts bewezen worden, alleen daarvoor zouden we dan een beschrijving moeten gebruiken, en die beschrijving is niet ‘het ding’.  ‘Het ding’ – dat label – is zelf alweer een concept of definitie. Daarnaast is het (voor ‘mij’) onmogelijk te bepalen wat jouw waarneming is, en omgekeerd.

En het feit dat we denken het over hetzelfde te hebben, is iets anders dan ‘het over hetzelfde hebben’. ‘Jouw’ weg, kennis, ervaringen, om tot het punt NU te komen, was anders dan die van mij’, waardoor we per definitie andere definities hanteren. (Tot zover een zekere, objectieve, gedeelde werkelijkheid.) 

Overgave (deel 2): Schaduw-boksen in lagen

Het leven, een spel; een aaneenschakeling van hypothetische momentopnamen

Consensus

Wat er in bovenstaande aan de hand lijkt – naast de illusie van gelijke definitie – is het geloven dat ‘iets voor waar aannemen’ door een X aantal mensen (geesten / minds) iets zegt over het waarheidsgehalte van ‘wat voor waar wordt aangenomen’. Toch maakt het niet uit hoeveel mensen er in een bepaalde illusie geloven, al geloven ze totdat ze blauw zien, het maakt het daarmee niet meer of minder ‘waar’.

Als er al iets is wat geduid zou kunnen worden als (een op los zand gebaseerd model) van een gedeelde werkelijkheid, of binnen de context van dit bericht, ‘iets wat is’, gaat het om ‘expliciete afspraken, gemaakt en nagekomen, door twee of meer mensen’. De aanname doen ‘dat we (vaak vanuit gemakzucht) wel (denken te) weten waarover het gaat, is de open sollicitatie voor een bak drama.

Ik vind (op mijn manier) iets, jij vind (op jouw manier) hetzelfde, en nu nemen we dat (illusionaire vinden) als uitgangspositie. Waarbij dat – in overleg – altijd weer kan veranderen. Hiervoor is echter wel een zekere ‘zelfkennis’, eerlijkheid (als in geen (eigen)belang dienende agenda’s), vergevingsgezindheid, en ‘niet verwarren met Waarheid’, noodzakelijk. (Naarmate groepen groter worden, komt dit spel meer en meer onder druk te staan, zogezegd.)

Wat NIET zo is, is dat ‘omdat de meerderheid iets vind’, er een verandering plaatsvindt waardoor er ineens van ‘het is’ sprake is. Dat we daar wel alles op baseren en invullen, zegt nog steeds niks over ‘hoe het is’. Consensus staat dus niet gelijk aan (de gehele) ‘werkelijkheid’, laat staan aan Waarheid. 

kiezen of delen welk perspectief

Alles is Perspectief en Perceptie

Ten slotte

Uiteraard is bovenstaande een observatie, een beschrijving, en zeker geen Waarheid. Mocht je er zelf wat van willen weten, zul je echt zelf moeten kijken, voorbij de consensus-realiteit, voorbij al die aannames die je nu koestert of verafschuwt, en zonder je te bekommeren over ‘wat anderen er wel of niet van zullen vinden’. (Zelfs niet al je wordt gezegd ‘dat het anders IS’.

[Herschreven: 28-08-2018]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.